سيد محمد باقر برقعى

527

سخنوران نامى معاصر ايران ( فارسي )

صبا ( 1272 - 1192 ) محمود خان صبا ، ملك‌الشّعراء ، فرزند محمّد حسين خان عندليب ، فرزند فتحعلى خان صباى كاشانى ، در سال 1228 هجرى قمرى ( 1192 ش ) ديده به جهان گشود و در سال 1311 قمرى ( 1272 ش ) پس از هشتاد و سه سال عمر ، چشم از جهان فروبست ، و در آستان مقدّس حضرت عبد العظيم شهر رى به خاك سپرده شد . محمود خان صبا از دودمان ضرّابى كاشان و از شاعران برجسته و قصيده‌سرايان بلندمرتبهء دربار ناصر الدّين شاه بود كه عنوان ملك‌الشّعرايى گرفت و مقام و منزلتى و الا يافت ، و در نقّاشى و خوشنويسى و منبّت‌كارى مهارت و استادى داشت و نمونهء آثارش در موزهء گلستان نگاهدارى مىشود . شادروان رهى معيّرى ، شاعر بلندپايه و غزل‌سراى نامور معاصر ، دربارهء وى چنين مىنويسد : « در ميان سخن‌سرايان عهد قاجاريه چند تن شاعر استاد و نغمه‌پرداز بلندآوازه ، جلوه‌اى خاص دارند ؛ زيرا از سرچشمهء طبع دلاويز خود ، بوستان ادبيّات فارسى را طراوتى تازه بخشيده‌اند . يكى از آن جمله ، محمود خان صبا ملك‌الشّعراء است كه در دربار ناصر الدّين شاه منزلتى رفيع داشت . در قصيده‌سرايى شيوهء فرّخى را پيروى كرد ، چكامه‌هاى وى متين و بلند و سخنانش فصيح و منسجم است و بهاريّه‌هاى او نيز مانند آثار منوچهرى دامغانى دل‌انگيز و شادىافزاست . در اواخر عمر از ميان كليهء آثار خود حدود سه‌هزار بيت برجسته و ممتاز انتخاب و بقيه را نابود كرد . »